Veranderende stad Purmerend

Veranderende stad Purmerend


Op dinsdag waren er 3 keer zoveel mensen door diverse markten, te vinden.

Geen stad in Noord-Holland heeft in minder dan een kwart eeuw tijd zulk een gedaanteverwisseling ondergaan als Purmerend. In 1950 telde Purmerend 7000 inwoners, een uitermate rustige stad, dat alleen opveerde op dinsdag – de dag van de veemarkt, de zesde in grootte in het land! Dan bevolkten boeren, burgers en buitenlui de straten van Purmerend, de vele marktcafé ‘s waren stampvol… Daarna trad de rust weer in tot de volgende dinsdag wanneer in alle vroegte de vrachtauto’s met vee Purmerend weer binnen rolden.

In 1960, met 10.000 inwoners, werd het anders. Purmerend ging woningen bouwen voor Amsterdammers, voor de overloop. En dat doet het, als groeikern, nog steeds, nu in de Purmer. Er verrezen aanvankelijk hoge flatgebouwen in de nieuwe woonwijk Overwhere, aan de overkant van de Where, die de verbinding vormt tussen de ringvaart van de Beemster en die van de Purmer,

In 1970 waren er al 23.500 inwoners, in 1980, toen de Gors Zuid, de zuidelijkste uitloper van de stadsuitbreiding maar behorend tot het gebied van buurgemeente Ilpendam bij Purmerend was gevoegd. Behalve Overwhere was, eveneens ten oosten van de oude stadskern, ook nog een wijk Wheermolen gesticht.

En in 1980 kon Purmerend bouwen in de Purmer. Er is een lange strijd gevoerd over het al of niet bouwen in de Purmer, die tenslotte door Purmerend is gewonnen. De stad heeft hier ook gebiedsuitbreiding gekregen, zodat de Middensloot nu over de gehele lengte de grens vormt. Op 3 september 1981 kregen de eerste bewoners, veertien gezinnen in het geheel, hun huissleutels. Van de ruim 8500 woningen wordt 80 pct. uitgevoerd in laagbouw. De resterende 20 pct. wordt in gevarieerde, gestapelde woonlagen gebouwd maximaal vier woonlagen, maar in het bij Gors-Noord aansluitende deel kan hoger worden gebouwd. Hoge woontorens zullen in De Purmer niet verrijzen. Gors-Noord wordt een verbinding tussen de bestaande stad en de Purmer. In de Purmer komt ook een stadspark, het Leeghwaterpark, genoemd naar Leeghwater “die de meren droogmaalde”. Om de oude stad bij alle nieuwbouw een duidelijke functie te geven is daar een overdekt winkelcentrum met verdieping tot stand gebracht, het Willem Eggertcentrum. Het heet naar de eerste “heer van Purmerend”, de Amsterdamse bankier Willem Eggert. Willem Eggert kreeg in 1410 toestemming een kasteel in Purmerend te bouwen. Het gebouw, ongeveer op de plaats van het tegenwoordige Slotplein, werd in 1413 in gebruik genomen. In 1741 was het zo in verval geraakt dat men het heeft afgebroken. In 1975 heeft men met stenen van de fundamenten twee torentjes op het Slotplein opgetrokken tot een meter boven het straatoppervlakte. De drie haken uit het Purmerender gemeentewapen zijn afkomstig van het blazoen van Willem Eggert. Men moet hierbij denken aan een oude betekenis van eg als haak. Willem Eggert gaf in Amsterdam zijn boomgaard om er de Nieuwe Kerk op te laten bouwen. Purmerend vindt zijn oorsprong in het vissersdorp Purmer dat omstreeks 1212 door een stormvloed is vergaan. Men bouwde toen de plaats weer op wat hoger gelegen grond, aan het eind van het Purmermeer. Purmerend ligt nu in een krans van droogmakerijen (Beemster 1612), Wormer (1612), Purmer (1622).
Jan

Purmerend-fanaat, mede-beheerder Oude Begraafplaats Purmerend. Geboren en getogen in Purmerend.